Ở xã Tà Đùng, nhiều thủ tục gia đình hay gặp có thể nộp trực tuyến qua ứng dụng VNeID hoặc Cổng Dịch vụ công: khai sinh cho con (có thể liên thông với đăng ký thường trú và cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ), đăng ký tạm trú cho người đến làm việc, và đăng ký thường trú khi chuyển hẳn về sống. Muốn làm, người nộp cần tài khoản định danh điện tử mức 2, giấy tờ bản điện tử rõ nét, và theo dõi điện thoại trong thời gian hồ sơ được xử lý.
Vùng hồ Tà Đùng có nhiều gia đình trẻ, nhiều người từ nơi khác đến làm rẫy, làm công trình, làm ở homestay theo mùa, và cũng có người về mua đất lập nghiệp. Mỗi nhóm có một thủ tục cư trú, hộ tịch riêng. Bài này gom những việc đó theo tình huống, theo nguyên lý của Luật Hộ tịch và Luật Cư trú; mức độ trực tuyến và giấy tờ cụ thể có thể thay đổi theo danh mục tỉnh Lâm Đồng công bố, hãy kiểm trên cổng trước khi làm.
Tình huống nào, thủ tục nào?
Trước khi mở cổng, xác định đúng thủ tục mình cần. Bảng dưới gợi ý theo các tình huống hay gặp ở vùng hồ:
| Tình huống | Thủ tục thường cần | Ai làm | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Gia đình vừa sinh con | Đăng ký khai sinh, có thể liên thông thường trú và thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ | Cha hoặc mẹ | Luật Hộ tịch quy định cha mẹ có trách nhiệm khai sinh cho con trong 60 ngày kể từ ngày sinh |
| Người từ nơi khác đến làm rẫy, làm công trình, ở từ 30 ngày trở lên | Đăng ký tạm trú | Chính người đến ở | Cần chỗ ở hợp pháp, có ý kiến đồng ý của chủ nhà nếu ở nhờ, ở thuê |
| Khách du lịch ở homestay vài đêm | Thông báo lưu trú | Chủ cơ sở lưu trú | Không phải đăng ký tạm trú; xem bài về khai báo lưu trú của danh mục vận hành homestay |
| Mua đất, xây nhà, chuyển hẳn về Tà Đùng sống | Đăng ký thường trú | Người chuyển đến | Cần giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp |
| Đi làm xa nhà một thời gian dài | Khai báo tạm vắng trong một số trường hợp theo luật | Người đi | Đọc điều kiện cụ thể, không phải ai đi xa cũng phải khai |
Nếu không chắc mình thuộc trường hợp nào, đọc phần mô tả thủ tục trên cổng hoặc hỏi công an xã. Chọn nhầm thủ tục là lý do thường gặp khiến hồ sơ bị trả lại.
Khai sinh cho con theo hướng liên thông: các bước chung
Thủ tục liên thông cho phép cha mẹ nộp một lần để làm khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ dưới 6 tuổi, thay vì đi ba nơi. Trình tự theo nguyên lý:
- Chuẩn bị giấy chứng sinh do cơ sở y tế cấp (bản chụp rõ nét), giấy tờ tuỳ thân của cha mẹ; giấy chứng nhận kết hôn nếu có.
- Đăng nhập VNeID hoặc Cổng Dịch vụ công bằng tài khoản mức 2 của cha hoặc mẹ, chọn thủ tục liên thông khai sinh, thường trú, bảo hiểm y tế cho trẻ dưới 6 tuổi.
- Chọn cơ quan đăng ký là Ủy ban nhân dân xã Tà Đùng, tỉnh Lâm Đồng (nếu cha mẹ cư trú ở đây).
- Khai thông tin của trẻ: họ tên, ngày sinh, nơi sinh, quê quán. Gõ đúng chính tả tên, đúng dấu; sửa tên sau này là một thủ tục khác, mất công hơn nhiều.
- Tải lên giấy chứng sinh và giấy tờ liên quan, chọn cách nhận kết quả.
- Nộp hồ sơ, ghi mã hồ sơ, theo dõi thông báo. Kết quả thường gồm bản điện tử giấy khai sinh và số định danh cá nhân của trẻ; bản giấy nhận theo cách đã chọn.
Khai quê quán của trẻ theo quê quán của cha hoặc mẹ theo thoả thuận. Với cha mẹ quê Đắk Som, Đắk R'Măng, cách ghi tên đơn vị hành chính theo tên mới hay tên cũ sẽ theo hướng dẫn của cơ quan hộ tịch; hỏi cán bộ tư pháp xã để ghi thống nhất ngay từ đầu.
Đăng ký tạm trú cho người đến làm việc theo mùa
Mùa thu hoạch cà phê, mùa làm đường, mùa du lịch cao điểm kéo nhiều người từ nơi khác đến Tà Đùng ở vài tháng. Theo Luật Cư trú, công dân đến sinh sống tại chỗ ở hợp pháp ngoài phạm vi xã nơi đã đăng ký thường trú từ 30 ngày trở lên thì phải đăng ký tạm trú. Người làm thuê ở lán trại trên rẫy, ở nhà chủ vườn, ở dãy phòng của công trình đều thuộc diện này nếu ở đủ thời gian.
Đăng ký tạm trú làm được trên VNeID hoặc Cổng Dịch vụ công. Người đăng ký khai thông tin chỗ ở, thời gian dự kiến ở, và cần sự đồng ý của chủ nhà hoặc người có quyền với chỗ ở đó. Với chỗ ở nhờ, ở thuê, chủ nhà có thể xác nhận trên ứng dụng của họ theo luồng hướng dẫn, hoặc ký văn bản đồng ý để người đăng ký tải lên. Chủ vườn thuê nhiều người làm nên chủ động hỏi công an xã cách làm gọn cho cả nhóm.
Đăng ký tạm trú không chỉ là nghĩa vụ. Có tạm trú, người lao động thuận tiện hơn khi khám chữa bệnh, cho con học gần chỗ làm, làm một số giấy tờ tại địa phương mà không phải về quê. Đối với chủ vườn, chủ công trình, việc người làm có đăng ký đầy đủ giúp tránh rắc rối khi có kiểm tra cư trú.
Hết mùa, người lao động chuyển đi nơi khác thì việc xoá tạm trú được thực hiện theo quy định; hỏi công an xã nếu cần làm thủ tục này. Đừng để thông tin tạm trú cũ treo mãi, nhất là khi đã đăng ký tạm trú ở nơi mới.
Đăng ký thường trú khi về Tà Đùng lập nghiệp
Những năm gần đây, không ít người từ TP.HCM, các tỉnh miền Trung, miền Bắc lên Tà Đùng mua đất làm vườn, làm homestay, rồi ở hẳn. Khi đã có chỗ ở ổn định, đăng ký thường trú tại xã giúp mọi thủ tục sau này làm ở địa phương, không phải về quê cũ. Điều kiện cơ bản theo Luật Cư trú là có chỗ ở hợp pháp: nhà thuộc sở hữu của mình, hoặc nhà người thân đồng ý cho nhập, hoặc nhà thuê, mượn đáp ứng điều kiện diện tích và các điều kiện khác theo quy định.
Giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp là phần hay vướng nhất ở vùng hồ. Nhà xây trên đất nông nghiệp chưa chuyển mục đích, nhà trên đất chưa có giấy chứng nhận, nhà trong khu vực có quy hoạch riêng có thể không đủ điều kiện làm chỗ đăng ký thường trú. Trước khi mua đất với ý định ở hẳn, hãy hỏi kỹ về tình trạng pháp lý của thửa đất và khả năng đăng ký cư trú; phần pháp lý đất được nói ở các trang chuyên về bất động sản Tà Đùng.
Thủ tục nộp trực tuyến tương tự tạm trú: đăng nhập, chọn thủ tục đăng ký thường trú, chọn cơ quan là công an xã Tà Đùng, khai thông tin, tải giấy tờ chứng minh chỗ ở, nộp và theo dõi. Khi thường trú mới được đăng ký, thông tin thường trú cũ được xoá theo quy trình của cơ quan đăng ký; không cần về quê làm riêng thủ tục xoá.
Những lỗi hay gặp khiến hồ sơ cư trú, hộ tịch bị trả
Giấy tờ chụp thiếu, mờ. Giấy chứng sinh, hợp đồng thuê nhà, giấy đồng ý của chủ nhà chụp nghiêng, mất góc, loá đèn là lý do bổ sung phổ biến nhất. Chụp ở nơi sáng, đặt phẳng, đủ bốn góc.
Thông tin không khớp giữa các giấy. Tên cha mẹ trên giấy chứng sinh, trên căn cước, trên giấy kết hôn phải giống nhau từng chữ. Lệch một dấu cũng có thể bị hỏi lại. Kiểm kỹ trước khi nộp; nếu giấy gốc có sai, xử lý giấy gốc trước.
Chưa có sự đồng ý của chủ nhà. Đăng ký tạm trú, thường trú ở nhà thuê, ở nhờ mà thiếu phần đồng ý của chủ hộ hoặc chủ sở hữu thì hồ sơ không qua được. Nói chuyện với chủ nhà trước, hướng dẫn họ cách xác nhận.
Chọn sai cơ quan. Chọn tỉnh Đắk Nông, huyện Đắk Glong theo thói quen cũ, hoặc chọn xã trùng tên ở nơi khác. Luôn kiểm: tỉnh Lâm Đồng, xã Tà Đùng.
Không theo dõi thông báo. Cán bộ yêu cầu bổ sung qua tin nhắn, thư điện tử hay thông báo trên ứng dụng; người nộp đi rẫy cả tuần không xem, hồ sơ quá hạn bổ sung. Nhờ người nhà theo dõi hộ nếu bạn hay ở chỗ không có sóng.
Sau khai sinh: thẻ bảo hiểm y tế và căn cước cho con
Khi làm thủ tục liên thông, trẻ dưới 6 tuổi được cấp thẻ bảo hiểm y tế theo diện do ngân sách nhà nước đóng. Thẻ có thể ở dạng điện tử, hiển thị trên ứng dụng của cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc tích hợp trên VNeID của cha mẹ, tuỳ giai đoạn triển khai. Khi đưa con đi khám ở trạm y tế xã hay bệnh viện, mang theo giấy khai sinh hoặc mở thẻ điện tử, hỏi nhân viên cơ sở y tế về cách xuất trình được chấp nhận.
Luật Căn cước cho phép cấp thẻ căn cước cho trẻ dưới 14 tuổi khi cha mẹ hoặc người đại diện có nhu cầu; từ đủ 14 tuổi thì công dân phải làm thủ tục cấp thẻ. Với trẻ nhỏ, căn cước không bắt buộc nhưng tiện khi đi máy bay, làm hồ sơ học tập hay mở sổ tiết kiệm cho con. Thủ tục làm ở cơ quan công an theo hướng dẫn; trẻ dưới 6 tuổi có thể làm qua cổng trực tuyến trong một số trường hợp, trẻ lớn hơn thường phải đến để thu nhận sinh trắc học. Hỏi công an xã Tà Đùng về cách làm hiện hành.
Nhiều gia đình ở vùng hồ có thói quen cất giấy khai sinh trong tủ rồi quên. Hãy chụp lại rõ nét, lưu ở hai nơi (điện thoại và một tài khoản lưu trữ trực tuyến của gia đình), để khi cần bản chụp cho trường học, cho cơ sở y tế, bạn không phải lục tìm bản giấy.
Những việc vẫn phải đến trực tiếp
Không phải thủ tục gia đình nào cũng làm trọn trên mạng. Đăng ký kết hôn theo Luật Hộ tịch đòi hỏi hai bên nam nữ có mặt khi đăng ký; bạn có thể tìm hiểu, chuẩn bị hồ sơ trước trên cổng, nhưng ngày nhận giấy chứng nhận kết hôn vẫn phải cùng đến. Một số trường hợp khai sinh đặc biệt, như khai sinh quá hạn lâu năm, khai sinh có yếu tố nước ngoài, nhận cha mẹ con, thường cần làm việc trực tiếp với cán bộ tư pháp.
Với người lớn tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số chưa có tài khoản định danh, hoặc gia đình không có ai rành điện thoại, nộp trực tiếp tại bộ phận tiếp nhận của xã vẫn là con đường đầy đủ. Cán bộ tiếp nhận có trách nhiệm hướng dẫn, và nhiều nơi hỗ trợ người dân nộp trực tuyến ngay tại quầy.
Dù làm cách nào, giữ bản giấy và bản chụp kết quả ở một chỗ trong nhà, kèm mã hồ sơ. Giấy khai sinh, giấy xác nhận cư trú sẽ được dùng lại nhiều lần trong đời: nhập học, làm căn cước cho con, làm hồ sơ vay vốn, chia đất. Một cặp hồ sơ gia đình gọn gàng tiết kiệm được nhiều chuyến đi.
Câu hỏi thường gặp
Khai sinh cho con ở xã Tà Đùng có làm online được không?
Được, nếu cha hoặc mẹ có tài khoản định danh điện tử mức 2. Có thể chọn thủ tục liên thông khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ dưới 6 tuổi, nộp một lần trên VNeID hoặc Cổng Dịch vụ công, cơ quan đăng ký là xã Tà Đùng.
Thời hạn khai sinh cho con là bao lâu?
Luật Hộ tịch quy định cha mẹ có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho con trong 60 ngày kể từ ngày sinh. Nên làm sớm để trẻ có số định danh cá nhân và thẻ bảo hiểm y tế, thuận tiện khi đi khám bệnh.
Người lên Tà Đùng hái cà phê vài tháng có phải đăng ký tạm trú không?
Theo Luật Cư trú, nếu đến sinh sống tại chỗ ở hợp pháp ngoài xã nơi thường trú từ 30 ngày trở lên thì phải đăng ký tạm trú. Có thể làm trực tuyến trên VNeID, cần sự đồng ý của chủ nhà hoặc chủ vườn nơi ở.
Khách ở homestay vài đêm có phải đăng ký tạm trú không?
Không. Khách lưu trú ngắn ngày ở homestay thuộc diện thông báo lưu trú, do chủ cơ sở thực hiện theo quy định. Khách chỉ cần cung cấp giấy tờ tuỳ thân cho chủ cơ sở khi nhận phòng.
Mua đất ở Tà Đùng có đăng ký thường trú được ngay không?
Tuỳ tình trạng pháp lý của chỗ ở. Cần có chỗ ở hợp pháp theo Luật Cư trú; nhà trên đất nông nghiệp chưa chuyển mục đích hay đất chưa có giấy chứng nhận có thể không đủ điều kiện. Hỏi công an xã và tìm hiểu pháp lý đất trước khi mua với ý định ở hẳn.
Đăng ký kết hôn có làm trực tuyến hoàn toàn được không?
Có thể chuẩn bị và nộp hồ sơ trước tuỳ hướng dẫn hiện hành, nhưng theo Luật Hộ tịch, hai bên nam nữ phải có mặt khi đăng ký kết hôn để nhận giấy chứng nhận. Hỏi bộ phận tư pháp của xã Tà Đùng về lịch và giấy tờ cần mang.